سرطان سینه متاستاتیک، با پیشآگهی ضعیف و نرخ عود بالا، چالش بزرگی در درمان دارد. این مقاله، منتشرشده در نشریهی «دانستنیهای سرطان» (بهار و تابستان ۱۳۹۸)، به بررسی نوردرمانی (فتودینامیک) و رویکردهای جدید برای غلبه بر محدودیتهای آن در درمان سرطان سینه میپردازد.
چالشهای درمان سرطان سینه متاستاتیک
سرطان سینه متاستاتیک به دلیل ویژگیهای خاص خود، درمان دشواری دارد:
- محدودیتهای درمانی:
- مقاومت به درمانهای رایج (شیمیدرمانی و پرتودرمانی)
- عوارض جانبی شدید و سمیت بالا برای سلولهای سالم
- متاستاز به مغز استخوان:
- سلولهای توموری و بنیادی در مغز استخوان هدف قرار میگیرند.
- درمانهای معمول به سلولهای بنیادی سالم آسیب میرسانند.
- نیاز به روشهای جدید:
- هدف: از بین بردن انتخابی سلولهای توموری
- افزایش کارایی درمان، کاهش عود و عوارض، و محافظت از سلولهای سالم
نوردرمانی (فتودینامیک) چیست؟
نوردرمانی یا درمان فتودینامیک (PDT)، روشی نوین برای درمان سرطان است:
- مکانیسم عمل:
- استفاده از نور، مواد شیمیایی حساس به نور و اکسیژن مولکولی
- مادهی حساس به نور (غیرسمی) وارد بافت میشود و با فعالسازی توسط نور، سلولهای سرطانی را نابود میکند.
- مزایا:
- کنترل مؤثر سرطان از مراحل اولیه تا پیشرفته
- کاهش آسیب به بافتهای سالم
- محدودیتها:
- عدم نفوذ به بافتهای عمیق
- وابستگی به اکسیژن (بسیاری از تومورهای سینه در شرایط هیپوکسی و کماکسیژن هستند)
رویکرد جدید در نوردرمانی
محققان برای غلبه بر محدودیتهای نوردرمانی، روشی نوین ارائه کردهاند:
- استفاده از نور فرابنفش (UV):
- نور UV مشتقشده از رادیونوکلئیدها (اتمهای رادیواکتیو)
- این روش قبلاً برای تصویربرداری تومورها استفاده شده است.
- داروی حساس به نور با پایه فلزی:
- این دارو مشکل نیاز به اکسیژن و نفوذ به بافتهای عمیق را حل میکند.
- منبع نور داخلی، کنترل بهتری در بدن فراهم میکند.
- نتایج آزمایشها:
- تست روی مدلهای جانوری نشان داد این روش میتواند سلولهای سرطانی متاستاتیک (حتی مقاوم به درمان) را حذف کند.
نتیجهگیری: نوردرمانی، امیدی برای درمان سرطان
نوردرمانی با رویکردهای جدید، میتواند راهکاری مؤثر برای درمان سرطان سینه متاستاتیک باشد. این روش با کاهش عوارض، افزایش کارایی و هدفگیری دقیق سلولهای سرطانی، امیدی برای بیماران مقاوم به درمانهای رایج ایجاد کرده است.
منبع
این مقاله در نشریهی «دانستنیهای سرطان»، سال بیستم، شماره ۳۶ و ۳۷ (بهار و تابستان ۱۳۹۸) منتشر شده است.
