سرطان، به دلیل ناشناخته بودن و پیچیدگیاش، اغلب با باورهای نادرست و جادویی همراه بوده است. این باورها نهتنها بر ذهن افراد تأثیر میگذارند، بلکه میتوانند بر تصمیمگیریهای حیاتی در زندگی و سلامت آنها اثر منفی بگذارند. در این مقاله، به بررسی رایجترین باورهای نادرست درباره سرطان و اصلاح آنها میپردازیم تا با آگاهی بیشتر، به مبارزه با این بیماری کمک کنیم.
چرا باورهای نادرست درباره سرطان خطرناکاند؟
سرطان سالها بهعنوان یک بیماری کشنده و اجتنابناپذیر شناخته میشد، به همین دلیل باورهای نادرست درباره آن فراوان است:
- این باورها میتوانند بر تصمیمگیریهای بیماران و خانوادههایشان تأثیر منفی بگذارند.
- در حوزهی سلامت، باورهای نادرست ممکن است حیات فرد را به خطر بیندازند.
- تغییر این باورها از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا آگاهی صحیح میتواند به بهبود کیفیت زندگی و درمان کمک کند.
باورهای نادرست درباره سرطان و واقعیتها
در ادامه، به برخی از رایجترین باورهای نادرست درباره سرطان و واقعیتهای علمی آنها میپردازیم:
- باور ۱: سرطان همیشه سرنوشتی غمانگیز دارد
- واقعیت: امروزه با پیشرفتهای پزشکی، بیش از نیمی از سرطانها قابلدرماناند و بسیاری از بیماران طول عمر طولانی دارند. میزان بقا به نوع سرطان و مرحلهی تشخیص بستگی دارد.
- باور ۲: سرطان مسری است
- واقعیت: سرطان قابلانتقال نیست. برخی عوامل عفونی (مثل ویروس HPV یا هلیکوباکتر پیلوری) میتوانند خطر سرطان را افزایش دهند، اما خود بیماری منتقل نمیشود.
- باور ۳: سرطان همیشه ارثی است
- واقعیت: تنها تعداد کمی از سرطانها ارثیاند. عوامل محیطی و سبک زندگی (مثل سیگار، تغذیه ناسالم) نقش مهمتری دارند.
- باور ۴: ضربه یا تصادف باعث سرطان میشود
- واقعیت: ضربه ممکن است توجه را به یک توده جلب کند، اما سرطان را ایجاد نمیکند.
- باور ۵: جراحی باعث پخش شدن سرطان میشود
- واقعیت: جراحی و نمونهبرداری از روشهای اصلی تشخیص و درمان سرطاناند و با تمهیدات پزشکی، از پخش شدن بیماری جلوگیری میشود.
- باور ۶: اطلاع از بیماری حال بیمار را بدتر میکند
- واقعیت: بیش از دوسوم بیماران در ایران ترجیح میدهند از بیماری خود آگاه شوند. آگاهی به آنها کمک میکند بهتر با بیماری کنار بیایند و درمان را پیگیری کنند.
- باور ۷: شیمیدرمانی و رادیوتراپی برای اطرافیان خطرناک است
- واقعیت: این روشها برای اطرافیان بیخطرند. اما بیماران در دورهی درمان ممکن است به عفونت حساس شوند، پس اطرافیان بیمار باید مراقب باشند.
- باور ۸: سرطان عقوبت گناه است
- واقعیت: سرطان یک بیماری است، نه مجازات. سبک زندگی ممکن است در ابتلا نقش داشته باشد، اما تقصیر فرد نیست.
- باور ۹: درد جزء جدانشدنی سرطان است
- واقعیت:
- درد در سرطان قابلکنترل است و با درمان مناسب میتوان آن را کاهش داد.
- درمان درد، کیفیت زندگی را بهبود میبخشد و از افسردگی و بیخوابی جلوگیری میکند.
- مواد اپیوئیدی پزشکی (با تجویز پزشک) اعتیادآور نیستند.
- ترس از درد، شدت آن را افزایش میدهد؛ پس دربارهی درد با پزشک صحبت کنید.
- واقعیت:
چرا برخی بیماران درد را تحمل میکنند؟
بسیاری از بیماران به دلایل زیر از بیان یا درمان درد خودداری میکنند:
- معتقدند تحمل درد یک فضیلت فرهنگی یا مذهبی است.
- فکر میکنند درد بخشی از بیماری است و پزشک باید خودش متوجه شود.
- تصور میکنند حق انتخاب در درمان درد ندارند.
- از مصرف داروهای شیمیایی یا آسیب به بدن میترسند.
- نگران وابستگی به داروهای ضددرد هستند.
- گمان میکنند مصرف زودهنگام دارو، اثربخشی آن را در آینده کاهش میدهد.
- فکر میکنند بیان درد به معنای پذیرش مرگ است.
نتیجهگیری: با آگاهی، سرطان را شکست دهید
برای پیروزی بر سرطان، باید ابتدا خود و سپس این بیماری را بهدرستی بشناسیم. باورهای نادرست را کنار بگذارید و با افزایش آگاهی، نهتنها خودتان را نجات دهید، بلکه به دیگران نیز کمک کنید. دانستن حق همهی ماست و رهایی از باورهای نادرست، وظیفهای همگانی است.
منبع
این مقاله بر اساس اظهارات دکتر علی مطلق، انکولوژیست و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهیه شده است.
