پیشرفتهای پزشکی در دنیای امروز، سبک زندگی را بهبود داده و طول عمر انسانها را افزایش داده است. بیماریهایی مثل سرطان که زمانی صعبالعلاج بودند، اکنون با تحقیقات جهانی به بیماریهایی با درمان قطعی تبدیل شدهاند. برخلاف بیماریهای مزمن مانند دیابت، فشارخون یا آرتروز که نیاز به درمان مادامالعمر دارند، سرطان دیگر یک بیماری ترسناک نیست و بسیاری از بیماران پس از درمان، زندگی عادی خود را از سر میگیرند. بااینحال، افزایش جمعیت و هزینههای بالای درمانهای مدرن، دسترسی همه مردم به این درمانها را به یک چالش بزرگ برای نظام سلامت تبدیل کرده است.
تفاوت داروهای برند و ژنریک: چرا قیمتها متفاوت است؟
بر اساس گزارش اداره غذا و داروی آمریکا (FDA)، از هر ۵,۰۰۰ ترکیب دارویی که مورد تحقیق قرار میگیرند، تنها یک مورد پس از سالها آزمایش (آزمایشگاهی، حیوانی و انسانی) موفق به دریافت تأیید سازمانهای نظارتی میشود. این داروها که با نام تجاری (برند) عرضه میشوند، به دلیل هزینههای بالای تحقیقات، تحت قانون “حمایت از پدیدآورندگان” برای چند سال (مثلاً ۱۰ سال) انحصاری باقی میمانند. پس از پایان این دوره، شرکتهای دیگر با تأیید سازمانهای نظارتی، نسخههای ژنریک این داروها را تولید میکنند.
ویژگیهای داروهای ژنریک:
- مشابهت کامل: از نظر خواص فیزیکی، شیمیایی و عملکرد در بدن (جذب و دفع) با داروی برند یکسان هستند.
- قیمت ارزانتر: به دلیل استفاده قانونی از نتایج تحقیقات شرکت اصلی، هزینه تولید کمتری دارند.
- گسترش دسترسی: طبق گزارش FDA، ۸۰ درصد نسخههای پزشکی در آمریکا برای داروهای ژنریک است که به همان اندازه برند مؤثرند و دسترسی بیماران را به درمانهای مدرن افزایش میدهند.
چرا کیفیت داروها متفاوت است؟
با وجود شباهتهای علمی، تفاوتهایی در کیفیت داروهای برند و ژنریک در کشورهای مختلف دیده میشود. این تفاوت به استانداردهای تولید در کشورهای تولیدکننده و مصرفکننده بستگی دارد. برای مثال:
- داروی حساس به آلودگی میکروبی “دیپریوان” (Diprivan) با نام ژنریک “پروپوفول” در آمریکا بهصورت سرنگ آماده تزریق عرضه میشود، اما در برخی کشورها همان برند بهصورت آمپول تولید شده و هنگام مصرف به سرنگ کشیده میشود.
تولید تحت لیسانس: پلی برای دسترسی به درمانهای مدرن
یکی از راههای افزایش دسترسی به درمانهای بهروز، تولید دارو تحت لیسانس شرکتهای معتبر جهانی است. در این روش، داروها با نظارت شرکت اصلی و با استفاده از مواد اولیه و استانداردهای آن شرکت در کشور دیگری تولید میشوند. مزایای این روش:
- کاهش هزینهها: تولید تحت لیسانس هزینه درمان را کاهش میدهد و دسترسی مردم را به داروهای مورد نیاز افزایش میدهد.
- انتقال دانش: فناوری و دانش فنی به کشور منتقل میشود و نیروی انسانی متخصص تربیت میگردد.
- استقلال دارویی: وابستگی به واردات کاهش مییابد و در شرایط تحریم، تأمین دارو آسانتر میشود.
- مزایا برای شرکت اصلی: شرکت سازنده از بیمه شدن دارو، شهرت در بازارهای جدید و انحصار در منطقه سود میبرد.
مراحل تولید تحت لیسانس: از بستهبندی تا تولید کامل
تولید تحت لیسانس در سه مرحله انجام میشود:
- مرحله اول (بستهبندی ثانویه): بستهبندی خارجی دارو (مثل جعبه) در کشور مقصد انجام میشود. طراحی، رنگ و نوشتهها با نظارت شرکت اصلی است و این مرحله چند ماه تا چند سال طول میکشد.
- مرحله دوم (بستهبندی اولیه): داروی آماده در حجمهای بزرگ (مثلاً ۱۰ لیتری) به کشور وارد شده و در بستههای کوچک (مثل ویالهای تکی) بستهبندی میشود. این مرحله بیش از یک سال طول میکشد تا استانداردهای شرکت اصلی رعایت شود.
- مرحله سوم (تولید از ماده اولیه): مواد اولیه و جانبی از شرکت اصلی خریداری شده و با فرمولاسیون دقیق، تولید در کشور مقصد آغاز میشود. محققین ایرانی تحت آموزش شرکت اصلی قرار میگیرند.
شرکتهای معتبر برای حفظ کیفیت، بازرسیهای ادواری انجام میدهند و فقط از مواد اولیه تأییدشده استفاده میکنند.
نقش شرکت سبحان انکولوژی: خودکفایی و دسترسی به درمان
شرکت سبحان انکولوژی، بهعنوان تأمینکننده داروهای ضد سرطان، با تولید تحت لیسانس برندهای برتر دنیا، نقش مهمی در خودکفایی دارویی ایران ایفا کرده است. این شرکت با بستهبندی و تولید داروهای شیمیدرمانی، دسترسی بیماران ایرانی به درمانهای بهروز را فراهم کرده است.
توجه: سبحان انکولوژی از نظر خطوط تولید و مسائل حقوقی کاملاً از شرکت دارویی سبحان مجزاست.
